Recenzja książki "Dallas '63"

Autor: Aleksander Krukowski
Korekta: Sławomir "Villmar" Jurusik
6 stycznia 2012

www.gildia.pl
Dallas '63.
Dostępność: 24h
Cena: 31,80 zł 49,00 zł
dodaj do koszyka

Stephen King padł ofiarą swej własnej klątwy i od dłuższego czasu obserwować możemy jego z nią zmagania. Klątwa ta to łatka "pisarza horrorów", która do słynnego „Lśnienia” przylgnęła i odpaść nie chce. King robi co może, by udowodnić, że jest kimś więcej. Tworzy więc scenariusze komiksowe, zajmuje się produkcją seriali, filmów, publikuje porady dla początkujących pisarzy. A kiedy tworzy kolejną powieść, stara się o gatunkową różnorodność – sięga po fantastykę ("Mroczna wieża") czy dramat ("Zielona mila"). Uparcie powraca jednak do niego przeklęte, literackie znamię.

Wciąż jednak próbuje i "Dallas '63" jest zapisem kolejnej z tych prób. Książka o podróżowaniu w czasie sama jest taką wędrówką, gdyż w pierwotnej wersji powstała już na początku lat 70. Potrzebowała czterech dekad, by znaleźć dla siebie właściwy czas. Można powiedzieć, że to dobrze, ponieważ uniknęła oskarżeń o sensacyjność podejmowanej tematyki. Niestety, tym samym King podejmuje temat mocno przez te cztery dekady eksploatowany, przez co jego nowa propozycja zalatuje odgrzewanymi specjałami.

Bohater książki, Jake Epping, odkrywa portal, przez który może przenieść się do roku 1958. Próbuje dokonywać zmian w przeszłości, by poprawić teraźniejszość. Stara się zapobiec tragediom, jakie dotknęły niegdyś jego bliskich, osoby, na których mu zależy. Przeszłość jednak jest bardzo oporna, a skutki zmian często różne od zamierzonych. Na dodatek każda kolejna podróż do roku '58 niweluje poprzednie zmiany. Jake zdaje sobie sprawę, że musi zdecydować się na jedną, lecz za to podstawową modyfikację. Za namową umierającego przyjaciela postanawia zapobiec morderstwu Johna F. Kennedyego. By przygotować plan powstrzymania Lee Oswalda ma pięć lat. Czy uda mu się tego dokonać? I czy rzeczywiście uratowanie życia prezydenta powstrzyma wybuch wojny w Wietnamie oraz szereg nieprzyjemnych następstw?

"Dallas '63" daleki jest od horroru. Trzyma w napięciu, lecz nie straszy. Posiada elementy fantastyczne, ale nie są one groźne w tradycyjnym rozumieniu. Owszem, mogą wywołać straszliwe skutki, ale będą to tylko konsekwencje igrania z czasem. Powieść ta w dużo większej mierze stanowi obyczajowy zapis amerykańskiego społeczeństwa przełomu lat 50. i 60. I choć King był i jest w swym pisarstwie bardzo amerykański, odnosząc się często do ojczystych mitów, symboli i marzeń, to kreślony przez niego portret nie jest wolny od krytyki. Obraz społeczeństwa z południa USA, jaki otrzymujemy w "Dallas '63", zwraca uwagę powszechnym konserwatyzmem, ksenofobią i rasizmem. Małomiasteczkowa ciasnota nie jest tylko opisem miejskich przestrzeni, lecz także stanem mentalności mieszkańców.

Literacka tkanka, z której tworzy King, porywa czytelnika symfonią zmysłowości. Rzadko zwraca się uwagę na tego typu zabiegi w literaturze popularnej, lecz w "Dallas '63" autor oddziałuje na wszystkie zmysły czytelnika: wzroku, słuchu, zapachu czy smaku. Opisuje nie tylko krajobrazy czy wizualne cechy tamtych czasów, lecz również muzykę (King od zawsze wiele uwagi przykłada do tego apspektu w swych dziełach), potrawy a nawet często spotykane chmury tytoniowego dymu, które wypełniają bary w latach, w których nikt jeszcze nie myślał o zakazie palenia w miejscach publicznych. USA za czasów Kennedyego staje się na kartach książki bardzo realne właśnie przez to, że dociera do nas za pośrednictwem wielu kanałów.

"Dallas '63" nie wprowadza żadnych zaskakujących elementów i rozwiązań fabularnych. Motyw podróży w czasie przerabiany był już wiele razy i na wiele sposobów. Nieprzewidywalność zmian to jego nieodłączny element. Ale siła Kinga nie tkwi w odnajdywaniu nowych tematów. "Miasteczko Salem" eksploatowało motyw wampira popularny co najmniej od czasów romantyzmu. Autor tych książek zasłużył na swą wielkość właśnie dlatego, że sprawdzone motywy potrafi przerobić na swoją modłę, nadając im głęboki, psychologiczno-społeczny wymiar. W tym sprawdza się doskonale.
 

Dallas '63

Autor: Stephen King
Okładka: Vincent Chong
Tłumaczenie: Tomasz Wilusz
Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
Miejsce wydania: Warszawa
Wydanie polskie: 11/2011
Tytuł oryginalny: 11/22/63
Rok wydania oryginału: 2011
Liczba stron: 864
Format: 140x200 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 9788376489674
Wydanie: I
Cena z okładki: 49,00 zł


blog comments powered by Disqus