Susanna Clarke "Damy z Grace Adieu" - recenzja książki

Autor: Dagmara Trembicka-Brzozowska
Korekta: Anna Emerald
28 czerwca 2015

www.gildia.pl
Damy z Grace Adieu (wyd. 2015).
Dostępność: 24h
Cena: 31,50 zł 35,00 zł
dodaj do koszyka

Powrót do przeszłości

W pewnym okresie literatury na arenie światowej pojawiły się pisarki, na dodatek piszące dla kobiet.  Paniom z klasy średniej i wyższej w ręce zaczęły wpadać grzeczne romanse, powieści obyczajowe propagujące model dobrej pani domu, ale też historie o eleganckich dżentelmenach i ich niezwykłych przypadkach. Na pewno od razu przyjdą tu na myśl nazwiska polskie: Rodziewiczówna, Orzeszkowa, Zapolska oraz angielskie: Austen, Brontë, Mitchell. Wygląda na to, że Susanna Clarke zafascynowana jest ich stylem i epoką w ogóle - czytając Damy z Grace Adieu mamy wrażenie, że trzymamy w rękach powieść z epoki wiktoriańskiej. Jeśli kogoś taki styl nie razi – to na pewno lektura antologii będzie dla niego bardzo przyjemnym doświadczeniem.

Damy zawierają siedem tekstów oraz przedmowę fikcyjnego profesora Sutherlanda. Akcja wszystkich osadzona jest w znanej nam już z Jonathana Strange’a i pana Norrella Anglii z XVIII i XIX wieku – pełnej magii i z pojawiającymi się tu i ówdzie elfami z Faerie. We wstępie dostajemy informację, że mają to być zebrane przez XXI-wiecznych badaczy teksty przybliżające kulturę magiczną i elfią w ramach naukowych grantów – stąd w samych opowiadaniach liczne przypisy, oczywiście do fikcyjnych pozycji.

Każde z siedmiu opowiadań napisane jest w nieco innym stylu, nie łączy ich też praktycznie nic poza realiami świata przedstawionego. Tytułowe Damy z Grace Adieu na przykład nie tylko przywołują postaci panów Strange’a i Norrella, ale też wprowadzają interesujący klimat grozy i niepokoju: gdy w iście gotyckim stylu damy radzą sobie z pewnym problemem natury męskiej, a przy tym delikatnie pokazują, że już pora na równouprawnienie wśród magów wszelkiego sortu. Tak rozpoczęty zbiorek nie może być zły – i rzeczywiście, każde z opowiadań jest interesujące. Clarke świetnie czuje się w wybranej przez siebie konwencji i epoce, wykorzystuje więc do cna jej możliwości: od bazującej na popularnych bajkowych i baśniowych motywach Pani Mabb, poprzez dolewające magiczny pierwiastek do historii Anglii Meandry groteski, aż po kojarzący się z powieścią awanturniczą tekst Tom Brightwind, czyli jak wybudowano elfi most w Thoresby. W tej różnorodności komponują się one całkiem udanie: zbiorek jest spójny, teksty są równe, dopracowane, a na dodatek bardzo lekkie. Można powiedzieć, że "czytają się same". Nie ma chyba sensu streszczanie każdego z nich oddzielnie - musicie uwierzyć na słowo, że są interesujące. Warto też nadmienić, że w kolejnych opowiadaniach autorka kładzie spory nacisk na zachowanie realizmu jeśli chodzi o obyczajowe normy ówczesnej Anglii – to także bardzo miła ciekawostka.

Nie można nie wspomnieć o wydaniu. Nie pierwszy raz bowiem Damy zawitały na półki polskich księgarni – już w 2007 roku wydało je Wydawnictwo Literackie. Jednak egzemplarz, który dostaliśmy w tym roku od MAG-a ma na pewno więcej uroku: nieduży, zgrabny format, okładka w twardej oprawie nawiązująca do epoki, bogata jednocześnie w elementy kojarzące się z mrokiem magii, z ładnie wyglądającym motywem liści z błyszczącej folii. Dodatkowo na wewnętrznej okładkowej wklejce znajdziemy ciekawy motyw a la exlibris z liśćmi i sową. Część edycyjna również bez zastrzeżeń: nie rzucają się w oczy żadne błędy, a tłumaczenie wyszło bardzo przyjemnie i bez zgrzytów, dobrze oddając ducha epoki.

Nowe wydanie Dam z Grace Adieu to nie tylko ciekawa, zapewniająca sporo przyjemności lektura, ale też książka naprawdę korzystnie wyglądająca w biblioteczce. Nawet jeśli potencjalny czytelnik nie miał dotąd do czynienia z Susanną Clarke, niech nie boi się sięgnąć po tę antologię – znajomość losów panów Norrella i Strange’a nie jest wcale wymagana. I chociaż nie jest to literatura, która pozostaje w pamięci na lata, na pewno mało który z czytających pożałuje zakupu i poświęcenia swojego czasu na ten tomik. Można powiedzieć, że to takie mocne 8/10.

Damy z Grace Adieu (wyd. 2015)

Autor: Susanna Clarke
Tłumaczenie: Małgorzata Strzelec
Wydawnictwo: Mag
Miejsce wydania: Warszawa
Wydanie polskie: 4/2015
Tytuł oryginalny: The Ladies of Grace Adieu and Other Stories
Rok wydania oryginału: 2006
Liczba stron: 320
Format: 140x210 mm
Oprawa: twarda
ISBN-13: 9788374805353
Wydanie: I
Cena z okładki: 35,00 zł



blog comments powered by Disqus