Intrygująca trylogia - recenzja książki "Opowieści o Johnnym Maxwellu"

Autor: Mirosław Skrzydło
Korekta: Bool
9 lutego 2010

W przerwach między pracami nad kolejnymi pozycjami z uniwersum Świata Dysku, Terry Pratchett stworzył wciągającą i zabawną trylogię opowiadającą o przygodach dzielnego młodzieńca, Johnny'ego Maxwella. Wydana niedawno przez Rebis książka „Opowieści o Johnnym Maxwellu” pozwala nam w pełni delektować się tą przeznaczoną stricte do nastolatków pozycją.

Nieszablonowa pomysłowość angielskiego bajarza jest wprost proporcjonalna do jego wielkiego talentu pisarskiego. Terry Pratchett nieraz zadziwiał swych wiernych fanów, umiejętnie łącząc różne gatunki literackie oraz prezentując niewybredny humor słowny i sytuacyjny. Do tego należy dodać głęboki humanitaryzm bijący z dzieł autora i jego świetną obserwację ludzkiej natury. Nie inaczej jest w omawianej trylogii.

„Tylko ty możesz uratować ludzkość” (1992) to pierwsza część przygód Johnny'ego, która stanowi luźną wariację na temat „Gry Endera” Orsona Scotta Carda. Johnny Maxwell to niczym nie wyróżniający się dwunastolatek. Chodzi do zwyczajnej szkoły, boryka się z Ciężkimi Czasami, związanymi z nieustającymi kłótniami rodziców, a jego przyjaciele to wynaturzona grupa szalonych indywiduów: młodociany haker i chyba największy łamaga w sporcie Wobbler, fan militariów, anarchista i matematyczny geniusz Bigmac oraz czarnoskóry intelektualista Yo-less. Życie Maxwella diametralnie zmienia się po kontakcie z obcą rasą. Cóż z tego, że kosmici wyglądem przypominają aligatory i są wyłącznie postaciami z gry komputerowej. Dzielny Johnny nie ma wyjścia; musi bezpiecznie przetransportować tych zacnych ufoludków do ich świata, który de facto również nazywa się Ziemia.
Mottem tej świetnie skrojonej opowieści jest przerażająca myśl: „Co by było, gdyby postaci zabijane na ekranie komputera ginęły naprawdę, a w pewnym momencie poprosiły nas (graczy) o zachowanie życia i ocalenie z tej śmiertelnej pułapki?” Pytanie to powinno być nader często stawiane przez rodziców swym nastoletnim pociechom, które bez opamiętania i z wielką radością zabijają złych, a nierzadko także Bogu ducha winnych przeciwników w dziesiątkach gier komputerowych.

W „Johnnym i zmarłych” (1993) tytułowy bohater z niewyjaśnionych powodów zaczyna widzieć nieżywych ludzi. Dzieje się to podczas jego wizyty na opuszczonym i zapomnianym przez ludzi cmentarzysku. Tym razem Johnny’emu przyjdzie zmierzyć się z chciwymi inwestorami, którzy zamierzają zburzyć cmentarz i na jego miejscu wybudować nowoczesny wieżowiec. W ten sposób Pieniądze stają do nieuczciwej walki z Historią, którą reprezentuje grupa stetryczałych i zdziwaczałych żywych trupów. „Johnny i zmarli” to siarczysta opowieść grozy dla nastolatków z silną warstwą komediową i obyczajową.

W ostatniej historii, zatytułowanej „Johnny i bomba” (1996), główny bohater musi poradzić sobie z podróżami w czasie i paralelną rzeczywistością. Wszystko zaczyna się od pomocy obłąkanej staruszce i zabrania jej wózka na zakupy, w którym znajduje się przedmiot do przemieszczania się w czasie. Ponadto do Blackbury przyjeżdża tajemniczy miliarder, sir John, który zaskakująco dużo wie o Spodniach Czasu i życiu Johnny'ego. W ostatniej części trylogii pojawia się przyjaciółka głównego bohatera, Kasandra, która w pierwszych rozdziałach spycha (niestety) Wobblera, Bigmaca i Yo-lessa na drugi plan. Cała piątka outsiderów przenosi się do roku 1941 i próbuje ocalić mieszkańców miasteczko przed niechybną śmiercią podczas bombardowania.
„Johnny i bomba” z całej trylogii posiada najbardziej zagmatwaną fabułę i wartką akcję, ale również brak tu mądrych przesłań i końcowego morału.

„Opowieści o Johnnym Maxwellu” to kolejna pozycja w bogatym dorobku pana Pratchetta, potwierdzająca słuszność jego porównania do osoby Charlesa Dickensa. Personalistyczne podejście do istoty ludzkiej jako niepowtarzalnego bytu, godne traktowanie zmarłych i zaniedbanego cmentarzyska w prezentowanej trylogii stanowi alternatywę dla pełnej niesprawiedliwości, zła i cierpienia współczesności. Do tego należy podkreślić zabawne dialogi między młodymi bohaterami oraz cały wachlarz charakterystycznych postaci, jak chociażby Wobbler, Bigmac, paskudny kot Guilty czy ekscentryczny dziadek Maxwella.

Książkę polecam uczniom szkół podstawowych i gimnazjów. Gorąco zachęcam!

Opowieści o Johnnym Maxwellu - Opowieści o Johnnym Maxwellu

Autor: Terry Pratchett
Tłumaczenie: Jarosław Kotarski
Wydawnictwo: Rebis
Miejsce wydania: Poznań
Wydanie polskie: 5/2009
Tytuł oryginalny: Only You Can Save Mankind, Johnny and the Dead, Johnny and the Bomb
Liczba stron: 632
Format: 140x200 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 9788375104103
Cena z okładki: 39,90 zł


blog comments powered by Disqus