Świat z mglistej przyszłości – recenzja książki "Czerwona Mgła"

Autor: Tomasz Nowak
Korekta: Bool
6 grudnia 2012

www.gildia.pl
Czerwona mgła.
Dostępność: 1-2 dni robocze
Cena: 24,40 zł 34,90 zł
dodaj do koszyka

Najnowsza książka Tomasza Kołodziejczaka to zbiór opowiadań, który właściwie powinien ukazać się dawno temu. Składa się bowiem z historii rozgrywających się w uniwersum znanym już czytelnikom wydanego przed dwoma laty „Czarnego Horyzontu”. Tyle że teksty z „Czerwonej Mgły” w zasadzie poprzedzają tamtą powieść, przynajmniej pod względem daty powstania. I to się czuje.

Historie zawarte w zbiorze rozgrywają się w przyszłości, kiedy Polska, jeden z niewielu krajów, jakie przetrwały Zaćmienie, toczy nieustanny bój z groźnymi przybyszami z zaświatów. Docierają oni do naszej rzeczywistości przez Przebicia, a graniczne nieciągłości między naszą a ich krainami (albo jak określa je autor: Planami), zwane Zonami, stanowią pole dla ciągłych tarć, walk, podchodów, intryg i pułapek. Obdarzeni szczególnymi umiejętnościami ludzie (geografowie) i sprzymierzone z nimi elfy muszą się tam zapuszczać, żeby trzymać rękę na pulsie wydarzeń i wiedzieć, co knują wrogowie, ale także dlatego, że gdzieś tam wciąż żyją ludzie, których nie można pozostawić samym sobie. Jednym z owych geografów jest główny bohater książki, Kajetan Kłobudzki.

Zbiór otwiera „mocne uderzenie”: „Piękna i graf”, a więc tekst nominowany w 2006 roku do Nagrody im. Janusza A. Zajdla (z antologii „Niech żyje Polska. Hura!”, tom 1), mówiący o miłości jako najpotężniejszej broni w walce ze złem. Opowiadanie drugie, „Nie ma mocy na docenta” (pierwsza publikacja w „Science Fiction, Fantasy & Horror” nr 9/2010) to pean na cześć poświęcenia dla nauki w imię spraw wyższych. Jedyny utwór nowy i najdłuższy w zbiorze przenosi czytelnika w obszar dotąd nie penetrowany – na wschodnie rubieże „jeszcze ludzkiej” Europy, gdzie rozpanoszyła się magia z Przebicia innego niż na Zachodzie. Wobec niej nawet doświadczony geograf znający tylko Kresy Zachodnie jest czasem zupełnie bezradny. Wędrówkę po świecie Planów, Horyzontu i Mgły kończy wycieczka… w przeszłość – „Klucz przejścia”, opublikowany wcześniej w antologii „Tempus Fugit” (tom 1, 2006), to powrót do początków całej opowieści, kiedy Kłobudzki jest jeszcze małym Kajtkiem, a jego przybrany potem rodzic – aktywnym operatorem.

Kołodziejczak proponuje nam więc retrospektywę ze świata, który od czasów swego powstania stracił nieco ze swej pierwotnej świeżości. A to pewnie dlatego, że wielu autorów po nim poszło tym samym tropem. To prawda, że autor zgrabnie łączy techniczny postęp z magiczną osnową przedstawionej rzeczywistości, podsuwając swym bohaterom choćby zróżnicowane środki walki ze złem i oporu wobec niego – od helikopterów typu Apacz, przez magiczne strzelby, aż po prozaiczne miecze; od skomplikowanych magicznych rytuałów, poprzez mantrowanie, do prostych modlitw. Powalająca jest wręcz liczba przemycanych w tekście odniesień do rozmaitych ikon i archetypów popkultury. „Pop”, bo rozpoznawalnych i czytelnych dla bardzo wielu odbiorców. Choć nie wszyscy muszą poczuć się tymi nawiązaniami zachwyceni. Zwłaszcza purytańscy wyznawcy „kultowości” co poniektórych z nich.

Pisząc z iście ułańską fantazją, Kołodziejczak niekiedy sam trochę się ogranicza. Zwłaszcza przy opisach świata w formie porównań. Zawarte w nich odwołania do znanych czytelnikowi realiów zamykają się w większości w sferze doświadczeń XX wieku. Jego opowiadania zatem chwilami oryginalne, trochę patetyczne, czasem wzniosłe, z grubsza swojskie, nasycone są również tu i ówdzie zbytnio neologizmami, które natłokiem wstrzymują tempo lektury.

Kiedy jednak przejść już nad formą do porządku dziennego, w ostatecznym rozrachunku otrzymujemy zbiór prostych w sumie opowieści, dających wszelako zawsze do myślenia. Pytania stawiane przez bohaterów bądź wybrzmiewające gdzieś w drugim planie, na tle kontekstu, dotyczą zwykle spraw zasadniczych. Tych, które w sytuacjach ekstremalnych, a więc szczególnie podczas wojny, uzewnętrzniają się najdobitniej. Pytań o człowieczeństwo i jego granice, podsuniętych jakby mimochodem w postaci przystępnej, choć niekoniecznie najlżejszej.

Ostatnia Rzeczpospolita #1 - Czerwona mgła

Autor: Tomasz Kołodziejczak
Ilustrator: Przemysław Truściński
Wydawnictwo: Fabryka Słów
Miejsce wydania: Lublin
Wydanie polskie: 11/2012
Liczba stron: 400
Format: 125x195 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 9788375748734
Wydanie: I
Cena z okładki: 34,90 zł



blog comments powered by Disqus